Over vingers opsteken in de klas

Eigenlijk is het hele idee simpel: De leraar stelt een vraag, en alle kindjes die het antwoord weten steken hun vinger op. De leraar ziet zo wie het antwoord weet, en wie de vraag wil beantwoorden De leerlingen (zouden moeten) luisteren naar elkaar, maar eigenlijk vraagt niemand zich af of dit systeem eigenlijk wel goed werkt…

Antwoorden geven

Eigenlijk is dat best raar. Op de eerste plaats is het vreemd dat scholen hier nog nooit over nagedacht hebben, maar wat vooral raar is, is dat we ons eigenlijk niet realiseren dat we door het systeem van vingers opsteken de nadruk leggen op leerlingen die antwoorden wél weten. De leraar betrekt dan alleen de leerlingen die de antwoorden weten bij de les, en de overige leerlingen luisteren in het beste geval -in een slechter geval doen ze gewoon niets-. Leerlingen die het antwoord niet weten worden niet betrokken bij de les. Ze kunnen luisteren naar antwoorden, maar als leerlingen er snel aan gewend raken dat ze een antwoord niet weten, is de uitdaging van de les verdwenen, en zijn ze met hun gedachtes vaak ergens halverwege hier en Parijs. Dat is vrij begrijpelijk, denk ik, want de leerlingen die juist wel vaak antwoorden weten zijn er wél helemaal bij en willen zichzelf graag bewijzen, laten zien wat ze kunnen, en goede antwoorden geven.

Mening geven

Naast het opsteken van vingers om te antwoorden, komen er ook regelmatig vragen van leraren voorbij waarbij je je mening moet geven. Leerlingen die in de klas vaak geen vingers opsteken om antwoorden te geven steken ook minder vaak hun vinger op om een mening te geven, terwijl je bij een mening duidelijk niets ‘fout’ of ‘goed’ kunt zeggen, maar wat moeilijk kan zijn aan het geven van een mening, is dat je je mening vaak duidelijk moet onderbouwen. Je moet niet alleen zeggen wát je vindt, maar ook waarom je dat dan vindt. Ook zijn er gewoon mensen die niet zo graag midden in de spotlights van het klaslokaal staan.

Onnatuurlijk gedrag

En wat is het nut er nu eigenlijk van? Je steekt je vinger op voor de leraar. De leraar heeft dan overzicht en orde. Niet iedereen gaat door elkaar schreeuwen. Maar wat heb je er nu zélf aan. Niks. Helemaal niks! Eigenlijk is dat hele systeem van het opsteken van je vingers onnatuurlijk gedrag. Als je gezellig aan de keukentafel zit steek je ook niet je vinger op voor je iets wilt vertellen. We leren op school om vingers op te steken terwijl we dat in het echte leven niet nodig hebben. Misschien is het juist wel heel leerzaam als leerlingen zélf leren wanneer ze inbreng kunnen geven in een gesprek. Het leert je om ruimte in te nemen, en om ruimte te geven aan anderen en te wachten op je beurt zonder dat je met een lamme arm in de lucht zit en ongeduldig wordt.

Er is hier zelfs ooit een documentaire over gemaakt: The classroom experiment kun je hier en hier bekijken (de docu is tweedelig

Oplossingen

Als je ergens kritiek op levert, moet je ook met oplossingen komen. Laat ik als eerste even duidelijk maken dat ik het prima vind zoals het nu is, maar dit systeem was gewoon iets waar ik me over verbaasde, en ik kon de logica erachter gewoon goed begrijpen, en vandaar dat ik jullie gezellig mee laat verwonderen. Waardoor zouden we vingers opsteken kunnen vervangen?

Ten eerste zou dat, net zoals in de docu van The Classroom Experiment kunnen door middel van bordjes waar iedere leerling het antwoord op schrijft, of voor in de toekomst van die fancy tablets voor in de klas, al ben ik ook een tegenstander van tablets in de klas. Naar mijn idee leidt dat af van waar het daadwerkelijk om draait.

Ten tweede zouden leraren post-its kunnen gebruiken: alle leerlingen schrijven hun antwoord op een post-it, en met de klas kan dan bekeken worden welk antwoord het dichtste in de buurt komt van het juiste antwoord.

Discussiëren in groepjes is iets wat wij ook regelmatig in de klas doen. Zo kan iedereen inbreng en een mening geven. Vaak doen we discussies waarbij je eigen mening en argumenten opgeschreven moeten worden. Een zogenaamd schrijfdebat, in groepjes van 4,5 of 6. Iedere leerling schrijft dan een (gekozen of gegeven) stelling op, en nadat iedereen een mening heeft opgeschreven en die mening heeft beargumenteerd worden de blaadjes doorgegeven, en kun je je mening geven over de stelling van de persoon waar je het briefje van gekregen hebt. De argumenten die je geeft moeten altijd afwijken van je voorgangers en zo ben je verplicht een eigen mening te vormen.

Kortom: er zijn genoeg oplossingen, en STEL dat ik ooit nog voor de klas terecht kom. STEL… Dan zou ik vast wel wat nieuwe dingetjes gaan bedenken.

Hoe denk jij over vingers opsteken in de klas? –En ja, op Mijmerize mag je altijd, tot in de eeuwige eeuwigheid je mening geven!-

Advertenties

5 gedachten over “Over vingers opsteken in de klas

  1. Hmm ik denk dat dit altijd een moeilijk onderwerp blijft want je hebt wel vind ik een gevoelige snaar te pakken, vind het daarom erg goed dat je hierover schrijft

    Liked by 1 persoon

  2. Fijn artikel, ook leuk dat je er docu’s in vermeld hebt aangezien dit altijd net wat meer toevoegt. Ik vind het vinger opsteken ook een redelijk vreemd concept, zeker als je meerdere keren achter elkaar antwoord en de leerkracht dan telkens “ja, naam” moet zeggen. Ik denk dat er meer antwoorden zouden zijn als iedereen gewoon mocht vertellen zonder vingers.

    Liked by 1 persoon

  3. Ha, weer zo’n interessante! Ik ben het hier maar deels mee eens. Ik las de eerste alinea en dacht toen eigenlijk, als i heel eerlijk ben: wat is dit voor onzin?

    Nu ik de hele post heb gelezen, snap ik wel waar je punt vandaan komt. Dat het makkelijk is voor een leraar om altijd alle kinderen die hun vinger opsteken de beurt te geven, is zeker waar. Maar het ligt toch aan de leraar of hij of zij dat doet of niet? De ene leraar is de ander niet.

    Los van dat feit: er zijn zoveel soortgelijke methoden. Of je nu mensen in groepjes laat praten of niet; eigenlijk komt het allemaal op hetzelfde neer en ik vind dat het wel degelijk nut heeft. Kinderen leren namelijk hun mening te geven en aan te geven dat zij ook iets willen zeggen. Doen ze dat niet? Dan is de taak aan de leraar dáár wat aan te doen. Om de leerling te prikkelen wél mee te doen. Ik denk niet dat je daarvoor een geheel andere methode moet gaan aannemen, want eigenlijk komt het allemaal een beetje op hetzelfde neer.

    Die documentaires wil ik trouwens weleens zien, lijkt me interessant!

    Like

Geef een reactie!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s